A) Varlıklara Verilişlerine Göre Adlar
1- Özel Adlar
2- Tür Adları
B) Varlıkların Oluşlarına Göre Adlar
1- Somut Adlar
2- Soyut Adlar
C) Varlıkların Sayılarına Göre Adlar
1- Tekil Adlar
2- Çoğul Adlar
3- Topluluk Adları
A) Varlıklara Verilişlerine Göre Adlar
1- Özel Adlar: Tek bir varlığı, kavramı tanıtan adlardır.
Örnekler: Oğuz, Türkiye, Afrika, İngilizce, Karabaş, Fırat Üniversitesi… vb.
2- Tür Adları: Aynı türden birçok varlığı, kavramı tanıtan adlardır.
Örnekler: mikrop, göz, kalem, kuş, boya, anne, teyze, süt, toprak, et, kedi, öykü… vb.
Not: Tür adları, geniş anlamda kullanılarak, o türün tamamını anlatabilir:
Örnekler:
-
İnsan, sevgiye muhtaçtır. (tüm insanlar)
-
Et protein yönünden zengindir. (tüm etler)
Not: Tür adları, aynı türden tek varlığı anlatabilir:
Örnekler:
-
Bu roman, bence çok güzel. (belli bir roman)
-
Ağaç, susuzluktan büyümemişti. (belli bir ağaç)
Not: İnsanların hayvanlara verdikleri adlar, özel ad sayılır ve bunların yazımları ona göre yapılır:
Örnek:
Son günlerde Boncuk iyice huysuzlaştı.
B) Varlıkların Oluşlarına Göre Adlar
1- Somut Adlar: Duyularla algılayabildiğimiz, uzay boşluğunda yer kaplayan varlıkların adlarıdır.
Örnekler: hava, ışık, su, koku, ağaç, böcek, insan…
2- Soyut Adlar: Duyularla algılayamadığımız, uzay boşluğunda yer kaplamayan kavramların adlarıdır.
Örnekler: cesaret, vicdan, güzellik, insanlık, rüya, umut…
C) Varlıkların Sayılarına Göre Adlar
1- Tekil Adlar: Çoğul takısı (-ler, -lar) almamış adlardır.
Örnekler: gazete, balık, roman….
2- Çoğul Adlar: Çoğul takısı (-ler, -lar) almış adlardır. Örnekler: gazeteler, balıklar, romanlar… 3- Topluluk Adları: Biçimce tekil, anlamca çoğul adlardır. Örnekler: ordu, sürü, çete, alay….
Not: Çoğul eki (-lar, -ler), adlara çoğul anlamı dışında anlamlar da katar:
Örnekler:
-
Mehmetlere gideceğiz. (aile)
-
Bu savaşı Selçuklular kazandı. (soy)
-
İngilizler, ticaretten anlar. (millet)
-
Daha çok Mimar Sinanlar yetiştirmeliyiz. (gibi olanlar)
-
Amerikalarda az dolaşmadık. (abartma)
-
Oğuz Beyler gelmedi mi? (saygı)
-
Akşamları televizyon izliyor. (genellikle)
Adlarda Durum
A) Yalın Durum
B) Belirtme Durumu (İsmin -i Hali)
C) Y]
]>

Yorumlarınızdan…