EDEBİYAT BİLGİLERİ
HOMEROS
Eski Yunan edebiyatının en önemli destan yazarı olan Homeros’un hayatı hakkında kesin bilgiler yoktur. Tarihte Homeros(heredos) Homeros’un M.Ö IX yüzyılda yaşadığını söyler. Troinalı olduğunu söylenen şaire birçok yunan kentinin sahip çıktığı da bilinmektedir. Türk halk ozanları gibi Hemores da gezgin bir şairdir.
EDEBİYAT BİLGİLERİ
Manas Destanı, Türklerin İslamiyeti kabul etmelerinden sonra meydana gelen ilk destanlarımızdandır. IX,-XII. yüzyılda Türkistan’da ortaya çıkmıştır.500.000 mısra olarak tespit edilen Manas Destanı manzum olup kopuzla söylenmektedir.
Manas Destanı’nda şekil ve uyak bakımından herhangi bir düzen yoktur. Genellikle 7’li, 8’li hece ölçüsüyle söylenen bu destanda yarım uyaklar ve mısra başlarında görülen aliterasyonlar vardır.
Alman Türkolog Prof. Radloff, Manas Destanı’nın Kızgınlık arasında yaptığı derleme araştırmalardan sonra 1885’te yayımlamıştır.
EDEBİYAT BİLGİLERİ
EDEBİYAT BİLGİLERİ
EDEBİYAT BİLGİLERİ
EDEBİYAT BİLGİLERİ
GÜL ŞEHRİ
İyi bir mutasavvıf olan şair Kırşehirlidir. XIII. Yüzyılın sonu , XIV. Yüzyılın başlarında yaşamıştır.
Mantıku’t-Tayır, Türkçesinin başarılı örneklerinden biridir. Gülşehri, bu eserinde pek çok hikaye anlatmaktadır. Bunun dışında şeyhi olan Ahi Evren menkıbeleri hakkında bir mesnevi yazmıştır.
Gülşehri’nin, din ve tasavvuf konularını işleyen Felekname adlı eseri de vardır.
Felkname; tasavvufi olduğu kadar ahlaki ve didaktik bir eserdir.
EDEBİYAT BİLGİLERİ
AHMEDİ (1334-1413)
Klasik şiir kurucusu kabul edilen Ahmedi, Kütahyalıdır. Bursa ve Edirne sarayları çevresinde, rahat bir hayat yaşamış, aşk ve eğlence temalı gazeller yazmıştır. Onun döneminde şiirimiz, İran etkisinden kurtulmuş, şekil ve konu yönünden zenginleşmiştir. Aşk, eğlence,tarih ve tabiat konulu şiirler yazan şair, güzel sanat eseri meydana gelmiştir. Eserleri ;Divan, iskendername, Cemsid ü huşit, Mirkad-ı Edep’tir.
EDEBİYAT BİLGİLERİ
KADI BURHANEDDİN(1344-1398)
Asıl adı Burhaneddin Ahmet olan şair, kayseri kadısı Şemsettin Mehmet’in oğludur. Babasının görevi nedeniyle Kahire ve halep’te bulunur. İslamı bilimlerin yanı sıra Astoronomi,tıp eğitimi görür. Babasının ölümü üzerine Kayseri kadısı olur.(1364) Kadı Burhaneddin, bölgesindeki iç karışıklıklardan yararlanarak Sivasta sultan ilan eder. Akkoyunlularla yapılan savaşta tutsak düşer ve öldürülür.
Kadı Burhaneddin’ in şiirlerinde Azeri Türkçesinin özellikleri görülür. Eserlerinde aşk ve kahramanlık temalarının yanında tasavvuf da yer verilmiştir.
EDEBİYAT BİLGİLERİ
TÜR ve ŞEKİL
Okuduğunuz metin bir fıkradır. Fıkranın birkaç anlamı vardır. İnsanları güldürmek ve bazende düşündürmek için anlattığımız espirili hikayeleririn yanı sıra güncel olayların kaleme alındığı gazetelerede fıkra denir. Bu iki maddesinin çeşitli bendlerine de fıkra denir.
NASRETTİN HOCA (1209-1285)
Hayatı hakkında kesin bilgiler olmayan Nasrettin Hoca, araştırmacıların örüşüne göre Sivrihisar’ın Horlu köyünde doğdu. Babası bir köy imamıdır. Kendiside bir dönem imamlık yapmış ve tasavvuf ile ilgilenmiştir.
Dünya çapında tanınmış bir düşünür ve fıkra ustasıdır.
Nasrettin Hoca, halkımızın duygu, düşünce ve espri anlayışının sembolüdür. Hemen hemen her fıkrada Türk halkının hayat felsefesini aksettiren düşüncelere rastlanır. Bu yüzden de çok sevilmiş ve benimsenmiştir.
Hoca’nın kendisine has bir nükte gücü vardır. O kendi zekasını ortaya koyarak ve gülünç duruma düşmeden nükteler yapmıştır. Günümüzde bir çok fıkra Hoca’ya mal edilir; oysa öğüt verme özelli taşımayan, Türk halkının sağduyusunu ve mizacını yansıtmayan fıkralar onun değildir.
Onun pek çok nüktesi, dilimize atasözü veya deyim olarak yerleşmiştir. “parayı veren düdüğü çalar .”, “El elin eşeğini türkü söyleyerek arar.”, “Yorgan gitti kavga bitti.”, “Ye kürküm ye.”, “ Tavşanın suyunun suyu.” , “Bindiği dalı kesmek.”, “kazın ayağı öyle değil.” , “İpe un sermek .” gibi.
EDEBİYAT BİLGİLERİ
Halkın hayal gücü, sevdiği insanı yüceltir ve onlara olağan üstü nitelikler verir. Battal Gazi Destanı’nda olağanüstü olaylar ve destan kahramanın olağan üstü özellikleri vardır. Destan, milletlerin hayalindeki ideal insan tipini ve halkın suratlarını yansıtan edebiyat eserleri olması bakımından önemlidir. Bir kişi tarafından yazılmadığı ve halk tarafından anlatılarak şekillendirildiği için anonimdir.
EDEBİYAT BİLGİLERİ
Fütüvvetname yazarı Halil oğlu Yahya Burgazi hakkında elimizde kesin bir bilgi yoktur. Edirneli olduğu tahmin edilmektedir. Hoca Selahaddin Medresesi’ne devam eder Halit oğlu Yahya Burgazi , Arapça, ve farsaça öğrenmiştir. Fütüvvetname’yi yazarken Mevlana’nın Mesnevi’sinden faydalanmıştır. Fütüvvetname XIII. Yüzyılda ilk yarısında kaleme alınmıştır.
EDEBİYAT BİLGİLERİ
SADİ (1213-1292)
Sadi, Şiraz’da doğar. Bahdat’ta Nizamiye Medreseleri’nde okur. Hicaz, Bağdat ve Azerbeycan’ı gezdikten sonra Şiraz’a döner ve orada ölür.
Bostan ve Gülistan, Sadi’ye ün kazandıran iki önemli eserdir. Bu eserler, yüzyıllarca Medreseler’de okunmuştur. Eserlerde kısa olaylar, ibret levhaları halinde verilmiştir.
Başlıca eserleri:Gülistan, Bostan, Alk u lşk, Gazeliyat, Hubsiyat.
EDEBİYAT BİLGİLERİ
ALİ ŞİR NEVAI (1441- 1501)
Çağatay Edebiyatının en büyük şairlerinden olan Ali Şir Nevani soylu bir aileye mensuptur. Çok iyi bir öğrenim şehirleri olan Semerkant’ı, Horasanı dolaşır. Süt kardeşi ve okul arkadaşı Hüseyin Baykara’nın sultan olması üzerine onun hizmetine girer, divan beyliği , naiblik gibi önemli görevlerde bulunur. Ölümü nedeniyle Herat’ta üç gün yas ilan edilir
Ali şir Nevai, çok yönlü kişiligi ile yalnız kendi çagını değil bütün türk edebiyatının en önemli şair ve yazarlarındandır. Çağatay Türkçesinin edebiyat dildi özelliği kazanmasında emegi geçen sanatçı, aynı özaman da önemli bir devlet adamıdır, müzisyendir.
Bütün şiirlerini azainü’ı –Maani adı altında dört divan halinde toplanmıştır: çocukluk döneminde yazdıklarına Garaibu’s-Sıgar; gençlik döneminde yazdıklarına Nevadirü’ş-Şebab; orta yaş döneminde yazdıklarına Bedaiü’l-Vasat; yaşlılığında yazdıklarına da Fevaidü’l-Kiber adını vermiştir. Bu dört Türkçe divanının yanı sıra farsça divanı da vardır.
Edebiyatımızdaki ilk tezkire örneği sayılan Mecalisü’n-Nefais’i yazmıştır.
Ali şir Nevai Hamse’si, Mizanü’l-Evzan’ı Muhakemetü’l-Lugateyn ‘i Mahbubü’l-kulüb’u ilk türk dinine ve kültürüne önemli hizmetler bulunmuştur,
EDEBİYAT BİLGİLERİ
Mevlit, Hz. Muhammed’in doğumunu anlatan mesnevi tarzında yazılmış bir eserdir.
Mesnevi ,uzun konuların işlendiği bir nazım şeklidir. Her beyit kendi arasında kafiyelidir. Aruzun kıssa kalıplarıyla yazılmıştır. Anlam,beyitte biter. Kılasik edebiyata manzum hikayeler. mesnevi şeklinde yazılır.
SÜLEYMAN ÇELEBİ
Hayatı hakkında fazla bilgi yoktur. Yıldırım Beyazıt’ın divan imamlığı görevinde bulunduğu s
anılmaktadır. İyi bir öğrenim gören Süleyman çelebi, Mevlidi Bursa Ulu camii imamlığı esnasında yazmıştır.
Süleyman çelebinin bilinen en önemli eseri Vesiletü’n-Necat’tır.
Cevaplar Alttadır.
Yorumlarınızdan…