FİİL KÖK VE GÖVDELERİNE GETİRİLEN BAZI EKLERİN YAZILIŞI
a. Fiillere şimdiki zaman anlamı veren “-yor” ekinin imlası:
Olumsuzluk ekiyle birleşen “-yor” eki, olumsuzluk ekinin ünlüsünü daraltır.
Örnek:
Bakma-bakmıyor, gelme-gelmiyor, gülme-gülmüyor.
Bak – ma – yor
Fiil kökü olumsuzluk eki şimdiki zaman eki
“ma” olumsuzluk ekinin ünlüsü “bakmıyor” fiilden daralmıştır.
“-yor” eki sessiz harfle biten bir fiilden sonra gelirse, başına “ı,i,u,ü” ünlülerinden birini alır.
b. Fiillere gelecek zaman anlamı veren “ecek” ekinin imlası:
Gelecek zaman eki, ses uyumuna göre, “-acak” durumuna girebilir.Olumsuzluk eki almış fiil ile arasına ”y” yardımcı sesi alır.
Örnek:
Sol-ma-y-acak
Ak-ma-y-acak
Dol-ma-y-acak, dal-ma-ya-cak sözcüklerinde olumsuzluk ekinden sonra “y” yardımcı sesi gelmiştir.
Ünlüyle biten fiil, kök ve gövdelerine eklenen gelecek zaman eki, önüne “-y” yardımcı sesini alır. Ünsüzle biten sözcüklere ise doğrudan doğruya eklenir.
Örnek:
Gör-ecek, al-acak, dur-acak, kırdır-acak, sor-acak,
c.Sıfat- fiil türeten “-en” ekinin imlası:
“en” sıfat-fiil eki, sonu “-e” ve “-a” ile biten fiillere geldiğinde bu ek, başına “-y” yardımcı sesini alır.
Örnek:
Bekleyen yolcu
Dinleyen öğrenci
Görmeyen göz
Oynayan çocuklar
Okuyan gençler
“-en” eki büyük ünlü uyumuna göre “-an” da olur.
ç. Bağ-fiil türeten “-erek” ekinin imlası:
ünsüzle biten fiillere eklenen “-erek” eki, büyük ünlü uyumuna göre “-arak” da olabilir.
Ünlüyle biten sözcüklere eklenen bu ek, başına “-y” yardımcı sesini alır ve ses uyumuna uyar.
Örnek:
Gül-me-y-erek, ser-me-y-erek, sar-ma-y-arak, al-ma-y-arak.
Gel-erek, tut-arak, bat-arak, yap-arak.
dil ve anlatım ANASAYFA’YA DÖNMEK İÇİN TIKLA
Yorumlarınızdan…