GÜNEŞ DİL TEORİSİ
Tarih öncesinde güneşe verilen (ağ) adından ileri süren Türklerin uygarlık
Tarihindeki yerini belirtmek üzere Atatürk tarafından 1935-1937 yıllarında
Savunulan girişimdir. (LAROUSSE)
GÜNEŞ DİL TEORİSİ
Güneş dil teorisi Türkiye’de 1930’larda oluşturulan dillerin türeyişini
yayılışını ve etkileşimine açıklamayı amaçlayan dil kuramı. Atatürk
26 EYLÜL-5 EKİM 1932’de toplanan 1.Türk Dil Kurultayında dünya
dillerini Türk dilinden doğmuş olabileceği görüşünü ileri sürerek
Türkçe ile başka diller arasındaki yakınlığın araştırılmasını istedi. Kendisi’de
önce hazırlık amacıyla Rus bilgin Pekarskiy’in Fransız Hilairede barantion ile
Baron Cerra‘da Vaux’nun Avusturyalı hermann F.Kvergitch’in yapıtlarıyla
Türkiye’nin Meksika maslaat güzarı Tahsin mayatık’ın Basklar,mayalar ve
Güneş kültürüne ilişkin raporlarını inceledi güneş dil teorisi ilkelerini açıklıyan
Etimoloji,morfoloji ve fonetik bakımından Türk Dil adlı bir kitap hazırladı
24-31 Ağustos 1936’da toplanan 3.Türk Dil Kurultayı’nda bilim çevrelerine
tanıtılan kuran 1-8 Nisan 1937’de bugreşte toplanan Antropaloji ve Tarih
kongresinde Türk tezi olarak sunuldu. Güneş Dil Teorisi ,Türk tarih tezine
uygun olarak şu yargıyı içeriyordu;Türk dili taş ve maden çağında kültür
sözcüklerini göç yoluyla yeryüzündeki dilleri yatan eski ve büyük bir
kültür dilidir. Etimoloji sözcüklerinden kaynağı olarak gösterilen bir çok
yabancı sözcüğü Türkçeyle açıklana bilmesi bunu göstermektedir.
‘’Kuramla,bir yanda Türkçe’nin eskiliğine ilişkin bir görüş özleşmeye doğru
giden dil devrini ne daha gerçekçi bir yol çizmek amaçlanmıştır.
Atatürk,güneş dil teorisinin dil ve tarih-coğrafya fakültesinde ders olarak
okutulması gerektiğini söylemiş,İbrahim necmi dilmen,hasan reşit tankut,saim ali
dilemre, agap diaçar,İsmail hani danişmend,abdulkadir inan gibi dilciler bu konu
üzerinde çalışmalardır. Günümüzde dillerin kökenlerine açıklayan bazı başka
kuramlar gibi güneş dil teorisinde eskimiştir.
(ANABİRİTANİCA)
Yorumlarınızdan…